A A A

MONITOROWANIE ELEKTROKARDIOGRAFICZNE

Monitorowanie elektrokardiograficzne, to jest stała obserwacja elektrokardio-gramu pacjenta na ekranie, jest jedną z najstarszych i najpowszechniej stoso­wanych technik intensywnej opieki. Prostota tej metody i jej — dotąd nie-prześcigniona — użyteczność praktyczna sprawiły, iż jest to podslawowa me­toda obserwacji pacjenta zagrożonego z przyczyn kardiologicznych, a także pożyteczna metoda obserwacji pacjenta zagrożonego z innych przyczyn. Mo­nitorowanie elektrokardiograficzne umożliwia natychmiastowe wykrycie zabu­rzeń rytmu i szybką interwencję w razie pojawienia się zaburzeń niepokoją­cych. W niepowikłanym zawale serca monitorowanie elektrokardiograficzne po­winno być prowadzone co najmniej przez dwie pierwsze doby. Chorzy z zawa­łami powikłanymi często wymagają monitorowania przez okres znacznie dłuż­szy. Spełnienie tego postulatu wymaga elektrokardioskopów dostosowanych do nieprzerwanej pracy wielodniowej, a także użycia odpowiednich elektrod. Można używać w tym celu elektrod typu miseczkowatego, o średnicy ok. 2 cm. (ryc. II-l). Po wypełnieniu miseczek pastą przewodzącą elektrody umieszcza Ryc. 11-2. Rozmieszczenie elekt.-od do monitowania elektrokardiograficznego. się na klatce piersiowej, przymocowując je za pomocą przylepca. Utrzymanie dobrego zapisu wymaga odświeżania pasty przewodzącej co kilka godzin. Wskazana jest przy tym zmiana lokalizacji elektrod, aby uniknąć podrażnie­nia skóry. Elektrody należy rozmieścić w taki sposób, aby w zapisie elektro­kardiograficznym uzyskać możliwie czytelne zalamki P (ważne przy rozpozna­niu zaburzeń rytmu) i możliwie wysoki zalamek R (ważne przy posługiwaniu się tachometrem i przy kardiowersji). Rycina II-2 przedstawia zwykle używa­ne przez nas rozmieszczenie elektrod monitorujących. Dwie elektrody (z pra­wej okolicy podobojczykowej i z lewej okolicy sutkowej) łączymy z biegu­nami dowolnego odprowadzenia dwubiegunowego. Trzecia, środkowa, elektro­da służy do połączenia z przewodem N aparatu elektrokardiograficznego. Elektrody kończynowe, używane do standardowego badania elektrokardiogra­ficznego, nie nadają się do dłuższego monitorowania, krępując bowiem ruchy chorego, upośledzają ukrwienie kończyn i stanowią źródło stałych zakłóceń podczas ruchów badanego. Elektrokardieskop używany do monitorowania jest z reguły wyposażony w tachometr wskazujący aktualną częstość zespołów QRS i — na żądanie — włą­czający sygnał świetlny lub dźwiękowy w razie krytycznego spadku lub zwiększenia tej częstości. Elektrokardioskcp taki przedstawia ryc. II-3. Wadą urządzeń sygnalizujących jest trudność eliminowania alarmów fałszywych, spowodowanych niestabilnością obrazu ekg. Dużym ułatwieniem w pracy jest instalacja pozwalająca na przeniesienie obrazu z elektrokardioskopów przy­łóżkowych na wielokanałowy elektrokardioskop zbiorczy, znajdujący się na stanowisku dyżurnej pielęgniarki ośrodka. Urządzenie takie nie może jednak z tachometrem. zastąpić indywidualnych elektrokardioskopów przyłóżkowych, cennych zwłasz­cza podczas akcji ratowniczej prowadzonej przy łóżku chorego. Upowszechnienie intensywnej opieki w ciągu ostatnich lat przyniosło szyb­ki rozwój aparatury używanej do monitorowania elektrokardiogramu. Do cen­niejszych udoskonaleń w tej dziedzinie należy wyposażenie elektrokardiosko­pów w tzw. pamięć magnetyczną, pozwalającą na wsteczne odtworzenie obra­zu z ostatnich minut poprzedzających wystąpienie niebezpiecznej arytmii. In­nym pożytecznym udoskonaleniem jest automatyczny analizator arytmii, reje­strujący w sposób ciągły pojawienie się pobudzeń niezatokowych, zakłócają­cych rytm podstawowy. Badania porównawcze (64) wskazują, iż stały zapis ekg, sprzężony z automatycznym analizatorem arytmii, jest czulszą metodą wykrywania przelotnych zaburzeń rytmu niż monitorowanie tradycyjne. Zapis taki ułatwia także obiektywną ocenę przeciwarytmicznego działania podanych, leków.